Surgery robots spreken tot de verbeelding

In de Brabant Robot Challenge 2018 gaan 6 multidisciplinaire studententeams aan de slag met het thema robotisering in de zorg. Zij buigen zich 12 weken lang over een relevant vraagstuk uit de praktijk. Het team met de beste eindpresentatie wint € 1000.

Na een succesvolle pilot in 2017 kon een tweede editie niet uitblijven. Maar liefst 33 studenten van 4 verschillende Brabantse onderwijsinstellingen gaven zich op voor de wedstrijd, die georganiseerd wordt door de TU Eindhoven, Avans Hogeschool, Tilburg University en Fontys Hogescholen.

Avansdocent Tom Bruijns, verbonden aan de opleiding Mens en Techniek, begeleidt een van de studententeams. Dat hij zich als begeleider aanmeldde, is niet zo gek. “Robotisering past heel goed bij deze opleiding. Wij houden ons namelijk bezig met de vraag hoe techniek de kwaliteit van zorg kan verbeteren.” Het team dat hij begeleidt bestaat uit 6 studenten: Maud Calame en Reinjet Oostdijk van Tilburg University en Avansstudenten Remco Verweij, Aron Wevers, Johan Verkaik en Tim Thelissen.

Opmars
“Robots spreken enorm tot de verbeelding”, vertelt Bruijns. Volgens hem zijn robots al jaren een wijdverbreid fenomeen in bijvoorbeeld de auto-industrie. “Het voordeel van een robot is: je doet het één keer voor en hij kan die handeling eindeloos en met grote precisie herhalen.” Inmiddels is robotisering ook aan een opmars in de zorgsector bezig.

Bruijns: “Hierin bestaat een enorme variëteit. Aan de ene kant heb je kleine zorgrobots als Zora en Paro, die bijvoorbeeld worden ingezet bij het actief houden van ouderen in woonzorgcentra of bij kinderen met autisme. Aan de andere kant staan zogenoemde surgery robots. Zij assisteren chirurgen in hun werk.”

Omstreden onderwerp
De surgery robots staan centraal in het vraagstuk waar het team van Bruijns zich over buigt. De opdracht komt van de Coöperatie Neurochirurgie Brabant (CNB) en het Tilburgse Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis (ETZ). Kort gezegd luidt de opdracht: geef een onderbouwd advies over de vraag of de opdrachtgevers moeten investeren in robotchirurgie. En zo ja, in welke robot?

Een omstreden onderwerp, zo schrijven CNB en ETZ. Want hoewel robots toepasbaar zijn in de neurochirurgie zijn de kosten hoog en is de winst voor de gezondheidszorg nog onduidelijk. Aan de studenten de taak om uit te zoeken wat de voor- en nadelen zijn. Wegen de kosten van zo’n robot op tegen de tijdswinst? Een dergelijke robot kost immers al snel een half miljoen euro, weet student Mechatronica Johan Verkaik. “En daar komen jaarlijks ook nog gebruikskosten bij.”

Match made in heaven
De opdracht van CNB en ETZ stond ‘met stip op 1’ bij Informatica-student Tim Thelissen. “Ik heb veel interesse in de medische wereld omdat een groot deel van mijn familie werkzaam is in de zorg. Bovendien ben ik in mijn vorige studie Artificial Intelligence in aanraking gekomen met cognitieve neuropsychologie en de anatomie van het brein. Dat ik nu mijn interesse in robotisering en automatisering kan combineren met mijn fascinatie voor het brein is natuurlijk een match made in heaven.”

Volgens Tim is het team goed op weg naar een gefundeerd advies. “De opdracht vereist vrij gedetailleerde kennis van het soort operaties waar de neurochirurgen een robot voor in willen zetten. Het was voor ons als groep dus even zoeken waar we precies moesten beginnen. Bovendien waren de zaken die wij als studenten interessant vonden om te onderzoeken, niet altijd de belangrijkste onderwerpen voor de chirurgen. Maar inmiddels hebben we onze draai gevonden.” Teamgenoot Johan vindt vooral het literatuuronderzoek een uitdaging. “Wij doen onderzoek naar robots die nog niet zo lang bestaan. Het is dus lastig zoeken naar artikelen en publicaties.”

Het multidisciplinaire aspect spreekt beide studenten erg aan. Zo leert Johan veel van hun universitaire teamgenoten, zeker wat betreft het schrijven van een rapport. En ook Tim is blij met de verschillende achtergronden van zijn teamgenoten. “Omdat iedereen uit een ander vakgebied komt, kijken we allemaal op een andere manier naar de problemen waar je tegenaan loopt.”

Procesbewaker
De rol van docent Bruijns in de groep is simpel: hij bewaakt het proces en houdt de voortgang in de gaten. Want op 6 juni moet het advies rond zijn. Dan mogen alle groepen de uitvoering van hun opdracht presenteren aan de opdrachtgevers tijdens de vakbeurs Vision, Robotics & Motion in Veldhoven.

Tot dan geniet de docent van alle enthousiaste deelnemers. “De studenten doen dit naast hun opleiding zonder dat ze er studiepunten voor krijgen. Toch is iedereen fanatiek.” Gelukkig krijgen de studenten er ook veel voor terug. Naast hoorcolleges van vooraanstaande docenten binnen het vakgebied robotica maken de teams kans op € 1000. Of zijn team gaat winnen? “Uiteraard”, lacht hij.