Terugblik op de finale van de Brabant Robot Challenge 2018

Natuurlijk stal mevrouw Van Veldhoven (81) de show tijdens de finale van de Brabant Robot Challenge. Heel slim van het winnende team om haar er zo bij te betrekken, vond de jury in deze provinciebrede wedstrijd, waaraan twee hogescholen en twee universiteiten meededen. Zij gaf de inspanningen van studenten om de zorg te verbeteren, een menselijk gezicht. Er waren nog veel meer slimmigheden te bewonderen die de zes teams de afgelopen maanden hebben bedacht. Een terugblik op de zinderende finalemiddag op de beursvloer van Vision, Robotics & Motion in Koningshof Veldhoven.

Neurochirurgie

,,Hallo, wij zijn de jury. We maken een laatste rondje langs alle teams voordat jullie je presenteren. Is er nog iets dat je ons nu wilt vertellen?”
Voorzitter Ineke van Kruining en haar medejuryleden overvallen de studenten duidelijk, zo vlak voordat ze hun zorgvuldig geoefende pitch gaan houden op het podium. Maar ze laten zich niet kisten. ,,Nou, het is ons opgevallen dat de robotisering in de chirurgie minder optimaal is dan wij in ieder geval dachten. Er valt nog veel te ontwikkelen”, klinkt het vanuit de groep die zich heeft gebogen over de vraag of de coöperatie Neurochirurgie Brabant in het Elisabeth Tweesteden Ziekenhuis in Tilburg moet investeren in een operatierobot en zo ja, welke. Hun advies aan de specialisten:  wacht nog even de ontwikkelingen af of ga voor een robot die in verschillende operaties inzetbaar is. En dan vooral om betrokken te zijn bij de verdere ontwikkeling van deze robot. Hun oordeel klinkt gezaghebbend, ze hebben zich behoorlijk in het onderwerp verdiept. Wat ze geleerd hebben van de wedstrijd? De antwoorden buitelen over elkaar heen: ,,Zoveel: over robots, chirurgie, zorg, farmacie.”

Ziek gebouw

Ook het team dat zich boog over de vraag van zorgorganisatie Vivent in Den Bosch, heeft een supernuchtere kijk op robotica. De medewerkers van Vivent ervaren een hoge werkdruk en zijn relatief vaak ziek. In plaats van er ‘direct een robot tegenaan te gooien’, gingen de studenten eerst eens met de medewerkers praten. Wat bleek? ,,Zij hadden vooral last van een slecht klimaat in het gebouw”, vertellen de twee Avans-studenten. ,,Ze moesten bewoners zelfs oogdruppels geven vanwege de droge lucht.” Dit team bedacht een systeem met sensoren voor luchtvochtigheid en temperatuur om het binnenklimaat te verbeteren. Want: ,,Waarom een robot in een gebouw plaatsen als je van het hele gebouw een robot kan maken?” Goeie vraag, vond de jury, die vooral uit was op toepassingen met bestaande technieken, goed te realiseren en te schalen, en: toekomstbestendig.

Pitchtraining

De wedstrijd, vorig jaar nog een pilot, is al een begrip in de provincie. Twee hogescholen (Fontys en Avans) en twee universiteiten (TU/e en Tilburg University) doen mee, de provincie levert een bijdrage via het innovatieprogramma Beagle. De studenten gaan erop uit om praktijkonderzoek te doen, maar krijgen ook bijvoorbeeld een pitchtraining.

Bang om te vallen

Centrale24 was de opdrachtgever van dit team van Fontys-, Avans- en Tilburg University-studenten: een organisatie gericht op mensen die zorg nodig hebben. Centrale24 moniort 6.000 mensen thuis en in instellingen. In de opdracht stond de 81-jarige mevrouw Van Veldhoven centraal: een oudere dame die zelfstandig woont en dat graag zo wil houden. Christy Janssen en Jessy Brands, beide studenten HRM: ,,Het mag niet gebeuren dat een oudere die valt, langere tijd blijft liggen omdat hij geen alarmknop om heeft of dat niet meer weet.”
De oplossing werd gevonden in Kuri, een bestaand robotje van zo’n 700 euro dat zich ongeveer voortbeweegt als een robotstofzuiger. Detecteert hij een ongewoon object op zijn route, dan stuurt hij een berichtje naar de buurtapp waarvan mevrouw Van Veldhoven lid is. Komt er geen actie, dan schaalt hij binnen enkele minuten op naar een familielid en vervolgens naar de alarmcentrale. Doeltreffend in zijn eenvoud, vond de jury. Mevrouw Van Veldhoven, die de prijs van 1.000 euro zelf uitreikte aan ‘haar’ studenten, is blij met de oplossing. ,,Met zo’n robot ben ik minder bang om te vallen, en daar ging het allemaal om.”

Toneelrook

Iets futuristischer lijkt de inzet van een drone bij brand. Het studententeam Blue Jay van de TU/e houdt zich al langer bezig met drones en onderzocht welke rol hij in deze specifieke situatie kan spelen. Dit op verzoek van de brandweer Zuidoost-Brabant.
In een filmpje hadden de studenten heel duidelijk gemaakt hoe moeilijk het zelfs al is in een nagebootste situatie met witte toneelrook om eventuele gewonden te vinden. Een drone kan met sensoren ‘zien’ en beelden doorgeven, maar ook waarschuwen bij plotselinge temperatuurstijgingen, centraal sloten openen of juist deuren sluiten om de brand ‘binnen’ te houden. Omdat ouderen iets vaker risico lopen op brand, zou een drone in hun wooncomplexen een uitkomst kunnen zijn. Maar bij deze gelegenheid wilden de studenten toch ook een oproep doen: ,,We zijn geschrokken van het feit dat zeker een derde van de huishoudens in Nederland nog steeds geen werkende rookmelder heeft.  Begin daarmee!”

Exoskelet

Bij Van Neynsel, ook een zorgorganisatie in Den Bosch, maakt men zich zorgen over de fysieke belasting van de medewerkers. Sjouwen en tillen: ze krijgen er allerlei klachten van. De studenten denken dat een uitwendig skelet, tot nu toe vooral gangbaar in de industrie, kan helpen. ,,Een exoskelet kan 40 tot 60 procent van de spierkracht overnemen”, zegt Fontys-teamlid Sylvia Hillen. Ze hebben deze oplossing ook voorgelegd aan de verzorgenden, die vinden het prima maar: ,,Ze willen niet dat het ten koste gaat van de sfeer. Het kan een heel industrieel gevoel geven als zij de hele dag in zo’n pak gaan rondlopen”, zegt Christan Valk, Fontys-student toegepaste gerontologie.

Voor de dagelijkse distributie van medicijnen, een proces dat veel energie kost en foutgevoelig is, hebben de studenten een geautomatiseerd kluisje bedacht per appartement voor de medicijnen voor de hele week. ,,Er gaat dan vanzelf een dekseltje open op het moment dat iemand zijn pillen moet innemen.” Wat deze studenten in dit  wel heel gevarieerde team (human technology interaction, toegepaste gerontologie, hrm en een filosofie) vooral geleerd hebben: samenwerken. ,,De één bedenkt iets, de ander zoekt uit of het technisch mogelijk is. Daar leer je zoveel van.”

Eye Career

Al deze oplossingen verbeteren het leven van mensen die zorg nodig hebben of extra kwetsbaar zijn, en verlichten het werk van verzorgenden en hulpverleners. En voor een deel nemen ze dat werk over, net als in alle andere sectoren automatisering en robotisering banen kost (én oplevert). In de zorg is er een grote druk om te automatiseren omdat de bevolking vergrijst en er dus steeds meer zorg nodig is, terwijl de kosten oplopen. Als je in de zorg werkt of wilt gaan werken, is het dus van belang om te weten hoe gemakkelijk computers of robots het over kunnen nemen.

Laat nou ook een studententeam zich dáármee hebben bezig gehouden. In opdracht van de provincie, met als concrete vraag: hoe kun je mensen voorbereiden op de robotisering van de arbeidsmarkt? Eye Career is het antwoord: vul je functie in en zie in één oogopslag hoe groot de kans is dat de robot (een deel van) jouw werk overneemt. De studenten hebben zich daarbij, zo legden ze de jury uit, gebaseerd op een grote set competenties die je voor verschillende beroepen moet hebben. ,,Het is een tool die je kan waarschuwen”, aldus de studenten. Zodat je op tijd een ander beroep kunt kiezen. Of je omscholen, tot robotica-specialist bijvoorbeeld.